Beyaz Gemi

Beyaz Gemi ; 1970 yılında Cengiz Aytmatov’un yazdığı , birçok metaforlarla dolu bir eserdir. Konusunu Kırgız kültürü ve inancı , biraz da Aytmatov’un hayatından almıştır.Dedesi ve ninesinin yanında kalan , milli bir efsane halini almış Maral Ana efsanesi ile büyütülen , anne babasına kavuşmak için balık olarak Beyaz Gemi’ye ulaşma hayaliyle yaşayan bir çocuğun hikayesidir.  

Metaforlar

Beyaz Gemi : Hayallere giden yolda yardımcı araç ya da bir umut olarak görülmüştür.

 

Orozkul : Vurdumduymaz , kavgacı kişiliğiyle Kırgızistan’ı sömüren Rusya’yı temsil etmektedir.

 

Maral Ana : Aslında bir hayaldir. Kırgız kültürü ve inancını temsil etmektedir.

 

    Türk mitolojisinde bozkurt gibi geyik de bir sembol olarak kulanılmıştır. Kırgızların Manas Destanı’nda,  Aytmatov’un da  Gün Olur Asra Bedel adlı eserinde konu edindiği ,  ‘‘mankurt’’tan bahsedilmiştir.  Bir inanışa göre Burhan Dağı’nda bir mankurt ve geyiğin türemesiyle soyun devam ettiği düşünülür.

 

        Yine Yakut Türkleri’ne göre  kutsal olanın kanı akıtılmaz , öldürülecekse de boğularak öldürülür. Maral Ana konusunda bu inancın bozulduğu görülür.

 

Baba : Çocuğun toplumsal kabulü için gerekli kişidir.

 

Mümin Dede ve Nine : Kırgız topraklarına yapılanlara tepki veren halktır.

 

Bekey Teyze : Rusya topraklarını temsil etmektedir. Karakterlerden ‘ Senin genini kabul etmiyor bu toprak! ‘ söylemi bu düşünceyi doğrular niteliktedir.

 

Çocuk : Aslında Aytmatov’dur. Onun çocukluğudur. Hikayede ismini vermemesi o dönemdeki Kırgız gençliğinin ortak sesi olmak istemesidir.

 

   Çocuk , Kırgızlar için önemli bir konuma sahiptir. Soyun ve halkın devamlılığının sembolüdür. Bir Kırgız atasözü olan ‘‘ Baban sağ iken halkını , ata binerken topraklarını tanı.  ’’ , yine çocuğun önemini vurgular niteliktedir.