info@okuyanbilir.com

YABAN

YABAN

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Milli Mücadele döneminde Anadolu’da yaşayan halkı ve savaşa görüşlerini anlatan romanıdır. İlk basım tarihi 1932’dir. O gün bugüne kadar 43 baskı basılmıştır. Yakup Kadri’nin en çok tanınan ve en başarılı romanı sayılır.1942 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nin düzenlediği bir yarışmada ikinci olmuştur. Bu kitabı Kurtuluş Savaşı döneminde hem Anadolu’da gezerken hem de 4-4,5 ay kaldığı bir köydeki deneyimleri ve gözlemleriyle yazmıştır.

Ana tema olarak aydın-halk çatışması geçerlidir. Bir aydının gözünden aydınlar ile halkın farkını, aydınların kabuklarına çekilmeleri, halka düşünmeyi değil ezberi öğretmeleri ve bunun sonuncunda halkın giderek cahilleşmesi konusu işlenmiştir.

YABAN

   Ahmet Celâl, bir paşanın oğludur. Osmanlı ordusundayken yedek subay olarak katıldığı 1. Dünya Savaşı’nda sağ kolunu kaybetmiştir. Savaş sonrasında tüm Türk halkı gibi hayatının bittiğini hissetmektedir. İstanbul’un İngilizlerin işgaline uğraması sonucunda oraya dönemez ve komutanı olduğu er Mehmet Ali’nin çağrısına uyarak onun Orta Anadolu’nun bir köyüne gidip yerleşir. Köylü için Ahmet Celâl bir “Yaban”dır yani bir yabancıdır. Ahmet Celal, bu köyde yaşadığı olaylar ve bu olaylar sonucunda Anadolu’da yaşayan Türk köylüsü için edindiği izlenimlerden ve Milli Mücadele dönemindeki halk ile aydınların kültürel ve fikir açıdan farklarından bahsedilir.

‘’Türk köylüsünün ruhu, durgun ve derin bir sudur. Bunun dibinde ne var ? Yalçın bir kaya mı ? Balçık yığını mı, yumuşak bir kum tabakası mı ? Keşfetmek mümkün değildir.’’

‘’Talim, terbiye, iyi örnek bunların hepsi geçici şeylerdir. Ve çevre değişmedikçe, insanın değişmesine imkan yoktur. Bu küçük mülahazadan, Türkiye’deki yenilik ve garpçılık hareketlerinin, neden başarısızlığa uğradığı sorununa kadar çıkabiliriz.’’

‘’Gün geçtikçe daha iyi anlıyorum: Türk ‘’entelektüel’’i, Türk aydını, Türk ülkesi denilen bu engin ve ıssız dünya içinde bir garip yalnız kişidir.’’

‘’Her memleketin köylüsüyle okumuş yazmış zümresi arasında, aynı derin u�

METAFORLAR

Yaban, ‘’vahşi olan, evcil olmayan’’ anlamına gelir. Bu romanda ise Ahmet Celal insanoğluna karşı güveni kalmamış ve nefret dolu bir insandır yani ‘’yaban’’dır.

 

Salih Ağa, bu romandaki ekonomik açıdan kendisinin altında bulunan insanları ezen tip rolündedir. Sosyal eşitsizliği temsil eder.

Köy Halkı, dini bakımından zaafı olan ve sadece dini açıklamalara inanan, cahil, ve düşmana bile güvenecek durumda olan yabani insanları temsil eder.

Kadınlar, cinsel obje ve ev işçilerini temsil edeler.

�urum var mıdır? Bilmiyorum! Fakat okumuş bir İstanbul çocuğu ile bir Anadolu köylüsü arasındaki fark, bir Londralı İngiliz ile bir Pencaplı Hintli arasındaki farktan daha büyüktür.’’

YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU

Yakup Kadri, 1889 yılında Kahire’de doğmuştur. Yaşamı boyunca şiir, öykü, makale, roman, deneme, anı ve eleştiri türünde eserler vermiştir ama en çok Yaban romanı ile tanınır.

Üslup bakımından Türkçe’nin geçirdiği bütün evreler görülebilir. Eserlerinde güçlü bir gözlemcilik ve bu gözlemciliğe dayalı kuvvetli bir gözlem göze çarpar. Karakterlerini ise çok iyi şekilde yansıtır.

Tema bakımından ise genel olarak Türk toplumunun yaşamı ve sorunlarıdır. Döneme göre eserleri de vardır örnek olarak Yaban’ da Kurtuluş Savaşı yıllarını ve bu yıllardaki Anadolu halkının durumunu işlemiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir